Elektroniczne księgi wieczyste – czym są i co zawierają?

Każdy, kto kupował lub sprzedawał mieszkanie, spotkał się z terminem księga wieczysta. Jest to podstawowy dokument pozwalający na ustalenie stanu prawnego wybranej nieruchomości. Przy czym za nieruchomość uważa się zarówno grunty, domy wolnostojące, jak i lokale w budynkach wielorodzinnych, czyli np. w blokach czy wieżowcach.

Czym są elektroniczne księgi wieczyste?

Jeszcze kilkanaście lat temu, chcąc sprawdzić, do kogo należy np. działka, należało udać się do odpowiedniego sądu i poprosić o wgląd do akt. Obecnie dzięki rozwojowi e-administracji coraz więcej spraw urzędowych możemy załatwić przez Internet. W największym uproszczeniu elektroniczne księgi wieczyste to system teleinformatyczny, który gromadzi i udostępnia informacje o księgach wieczystych w formie elektronicznej. Zastępuje on tradycyjną, papierową ewidencję, która funkcjonowała przez lata i pozostawała dostępna za pośrednictwem m.in. sądów. Proces digitalizacji trwa od niemal 20 lat, natomiast w celu udostępnienia obywatelom możliwości wglądu do zgromadzonych danych w roku 2013 uruchomiono specjalny portal.

Co zawiera elektroniczna księga wieczysta?

Treści publikowane w ramach księgi wieczystej ułożone są według pewnej struktury, co bardzo ułatwia szybkie dotarcie do interesujących nas informacji. Co do zasady każda księga posiada 4 kategorie, czyli działy informacji.

1. Oznaczenie nieruchomości

To przede wszystkim opis i informacje o położeniu nieruchomości, jej przeznaczeniu, powierzchni oraz spis praw związanych z własnością nieruchomości.

2. Własność

Z tego punktu dowiemy się, kto jest właścicielem nieruchomości, w jaki sposób ją nabył, czy jest wpisany współwłaściciel (użytkowanie wieczyste).

3. Prawa, roszczenia, ograniczenia

Ten punkt to lektura obowiązkowa, jeśli planujemy nabyć daną nieruchomości. Lista ograniczeń rzeczowych zawiera m.in.: prawo pierwokupu, odkupu, dzierżawy oraz zajęć komorniczych.

4. Hipoteki (umowne oraz przymusowe)

Jeśli nieruchomość została zakupiona na kredyt, zostanie na niej ustanowiona hipoteka. Dowiemy się tutaj, jak duży kredyt wchodzi w grę, w jakiej walucie został udzielony. Hipoteka może być również ustanowiona wówczas, gdy mieszkanie stanowi przedmiot zabezpieczenia dla kredytu na zakup innego mieszkania. Oczywiście nieruchomość z obciążoną hipoteką wciąż można zakupić. Wiąże się to jednak z dłuższą procedurą, a jak wiadomo, w takich sytuacjach czas odgrywa istotną rolę.

W tym miejscu mamy dla czytelników ważną informację – każda księga wieczysta ma tzw. akta księgi wieczystej. Zawierają one szczegóły dotyczące nieruchomości, które mogą nie być widoczne w ogólnie dostępnej księdze. Aby uzyskać wgląd do akt, należy wykazać tzw. interes prawny, czyli np. chęć zakupu danej nieruchomości.

Jakie operacje można przeprowadzić, korzystając z ksiąg wieczystych online?

Na portalu https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do możemy m.in.:

– przeglądać treści ksiąg wieczystych,

– złożyć wniosek o odpis albo zaświadczenie o zamknięciu księgi wieczystej,

– dokonać płatności za zamówiony dokument,

– sprawdzić aktualność i prawdziwość dokumentów uzyskanych drogą elektroniczną.

Co istotne, przeglądane ksiąg wieczystych jest bezpłatne. Dopiero, jeśli złożymy w systemie wniosek o wydanie odpisu, wyciągu, zaświadczenia będzie to wymagało wniesienia opłaty.

Jak zdobyć elektroniczny nr księgi wieczystej?

Do tego, aby móc przeglądać e-księgi wieczyste wybranych nieruchomości, niezbędne jest posiadanie ich elektronicznego numeru księgi. W zależności od okoliczności możemy go zdobyć na kilka sposobów:

1. Otrzymać od osoby, która sprzedaje interesujące nas mieszkanie lub dom i sama go nam poda. Jeśli natomiast jego właściciel nie chce nam przekazać numeru, powinno to wzbudzić naszą czujność.

2. Na własną rękę, wykorzystując adres nieruchomości. Możemy posłużyć się wyszukiwarką: https://ksiegiwieczyste.pl/. Usługa ta wiąże się jednak z opłatą.

3. Udając się do właściwego sądu rejonowego lub starostwa powiatowego.

Uzyskanie numeru księgi wieczystej w sądzie lub starostwie powiatowym w sytuacji innej niż ta, w której jesteśmy jej właścicielami, jest praktycznie niemożliwe. Tu może się przydać pomoc pośrednika nieruchomości bądź banku, który ma kredytować nieruchomość. Wówczas sprawdzenie księgi wieczystej staje się obowiązkowe.

Jak uzyskać dostęp do elektronicznej księgi wieczystej?

Mając nr księgi wieczystej, nie pozostaje nic innego, jak wejść na stronę podlegającą Ministerstwu Sprawiedliwości: https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do, wybrać zakładkę „Przeglądanie księgi wieczystej” i wpisać posiadany numer. To umożliwia przeglądanie elektronicznej księgi wieczystej.

Podsumowanie

Jak widać z powyższego tekstu, weryfikacja księgi wieczystej nie jest ani trudna, ani kosztowna. Z całą pewnością pozwala natomiast oszczędzić sporo czasu i uniknąć ewentualnych przykrych niespodzianek. Przed zakupem powinno się wiedzieć wszystko na temat danej nieruchomości. Niewiedza nie chroni bowiem nowego nabywcy przez ewentualnymi konsekwencjami np. wynikającymi z tego, że prawo do mieszkania roszczą sobie strony trzecie.